رفتن به محتوای اصلی





سبل الهدی والرشاد في سیره خیرالعباد

1500
نویسنده(گان):
محمدبن یوسف صالحی
خلاصه از کتاب:

سبل الهدی و الرشاد في سيرة خير العباد از جمله مفصل‌ترين كتب مربوط به سيره پيامبر اعظم(ص) است كه توسط محمد بن يوسف صالحى شامى عالم قرن دهم هجرى نوشته شده است.

اهميت اين اثر به آن است كه مجموع مباحث مربوط به سيره پيامبر(ص) را ارائه كرده و در دسترس قرار داده است. او نوشته خود را از سيصد مصدر در زمينه‌هاى مختلف حديث و تاريخ و سيره و طبقات و رجال و تفسير و ادب و لغت و... يعنى آنچه در روزگار او در دسترس بوده، گردآورده است. لذا براى تحقيق در موضوع تاريخ صدر اسلام و سيره نبوى از مراجعه به اين كتاب چاره‌اى نيست.

مؤلف، اين كتاب را حاصل عمر خود دانسته و در مقدمه مى‌نويسد: «اين كتابى است كه من آن را از ميان بيش از سيصد كتاب جمع‌آورى و انتخاب كرده‌ام و همه كوششم در به دست آوردن اطلاعات صحيح بوده است... و در آن از احاديث جعلى هيچ نياورده‌ام». تعداد ابواب كتاب بيش از هزار است و صالحى در پايان هر باب و پس از آنكه روايات مربوطه را آورده است، به توضيح مشكلات و بيان معناى الفاظ غريب و چگونگى ضبط كلمات مشكل مى‌پردازد.

مؤلف بر خلاف كتب معمول سيره و تاريخ به توضيح مشكلات موجود در منقولات اعم از آيات شريفه و احاديث و متون تاريخى و اشعار نقل شده مى‌پردازد و بخش وسيعى از كتاب را به اين مهم اختصاص داده است. از ديگر مزاياى اين اثر، نقد و بررسى رواياتِ نقل شده است. البته بسيارى از اين نظرات و تحقيقات، يافته‌هاى پيشينيان است كه مؤلف با استفاده از آنها و با تصريح به نام و نشان مأخذ خويش به نقد و بررسى روايات و اطلاعات مى‌پردازد. از ديگر مزاياى اين اثر، سلسله‌اى از اطلاعات و تحقيقات كتاب‌شناسى و رجالى است كه مؤلف به طور ضمنى در مطاوى كتاب مى‌آورد و پاره‌اى از متون مهم سيره و رجال بزرگ آن را مى‌شناساند. شامى با جملاتى از قبيل: «تواترت الاخبار» و «فيه من عدم التثبت ما ترى»، «رواه ابوداود و الترمذى و قال حسن صحيح» و «القول الاول رواه ابونعيم بسند ضعيف عن ابن عباس... و القول الثانى رواه الطبرانى و البيهقى و الضياء بسند صحيح...» به اظهار نظر پرداخته است.