نهج الفصاحه، مجموعهای از احادیث و کلمات قصار بازمانده از پیامبر(ص) همراه با ترجمه روان احادیث، که توسط ابوالقاسم پاینده تدوین و نگاشته شده است. پاینده در مقدمهای بر این کتاب، تاریخ اسلام و شیوه سخن گفتن پیامبر(ص) را بررسی کرده است.
این کتاب شامل ۳۲۲۷ حدیث و دو ضمیمه است. ضمیمه اول خطبههایی از پیامبر(ص) و ضمیمه دوم تمثیلاتی از پیامبر اکرم(ص) است. مؤلف در مقدمه به تبیین انگیزه نگارش نهج الفصاحه، فصاحت پیامبر، تاریخ پیامبر و موضوعات دیگر پرداخته است. تنظیم و چینش احادیث این کتاب به ترتیب الفبایی و بر اساس حرف اول از کلمه آغازین حدیث است. در ترجمهها و ویرایشهای بعدی، احادیث کتاب بر اساس موضوع آنها دستهبندی شده است.
پاینده در کتاب نهجالفصاحه از منابع مختلف شیعه و اهل سنت برای جمعآوری احادیث، بهره برده که در مقدمه این کتاب به آنها اشاره کرده است. وی نام ۵۹ کتاب از منابع مختلف شیعی و اهل سنت را در دسته بندیهای مختلف ذکر کرده است که در نگاترش مقدمه مفصل نهج الفصاحه از آنها کمک گرفته است مانند: کتب تفسیر و علوم قرآن، کتب حدیث، کتب سیرت، کتب علم حدیث، کتب انسابو رجال، کتب تاریخ و کتب دیگر مانند شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید و تأسیس الشیعه لعلوم الاسلام نوشته سیدحسن صدر و... پاینده در علت نامگذاری کتاب چنین بیان کرده که پیامبر به تصریح خودش افصح العرب بوده و همین کافی است که بتوان مجموعهای از کلماتش را نهج الفصاحه نامید چرا که نَهْج طریقه (راه) روشن راست و سخنان افصح عرب، راه روشن فصاحت است.
کتاب نهج الفصاحه که به ترتیب حروف الفباست با این سخنان از پیامبر(ص) آغاز شده است: «آفة الشّجاعة البغی و آفة الحسب الافتخار و آفة السّماحة المَنّ و آفة الجمال الخُیلاء و آفة الحدیث الکذب و آفة العلم النّسیان و آفة الحلم السَّفَه و آفة الجود السَّرَف و آفة الدّین الهَوی.» ترجمه:سرکشی آفت شجاعت است، تفاخر آفت شرافت است،منت آفت سماحت است، خودپسندی آفت جمال است، دروغ آفت سخن است فراموشی آفت دانش است،سفاهت آفت بردباری است،اسراف آفت بخشش است،هوس آفت دین است. پایان بخش نهج الفصاحه (قطع نظر از دو ضمیمهای که بعداً توسط ابوالقاسم پاینده به نهج الفصاحه افزوده شده است) این سخن از پیامبر(ص) است:ألیمین علی نیة المُسْتَحلِف. ترجمه:قسم مربوط به نیت قسم خور(کسی که قسم میخورد) است.