در ابتدا مقدمهاى از محقق كتاب پيرامون كتاب حاضر و مؤلف و روش تحقيق بيان شده است و در ادامه مقدمهاى از مؤلف و سپس ذكر احاديث انجام پذيرفته است.
هر كس از سمتى به درياى بيكران سنت نبوى و بوستان احاديث پيامبرى وارد شده و آن را بوييده و نگريسته است. برخى جوانب اجتماعى، گروهى جوانب عبادى و فقهى، بعضى جوانب طبى و پزشکى، و تعدادى جنبههاى كلامى و فلسفى آن را مدنظر قرار دادهاند و بالاخره بعضى نيز به جنبههاى ادبى آن توجه ويژهاى معطوف داشتهاند.
يكى از كتابهایى كه با نگاهى ادبى به اين ميراث ارزشمند و امانت ارجمند نگريسته كتاب مورد بحث است.
شريف رضى براى توضيح و تبيين جنبههاى ادبى قرآن كريم و مجازات و تشبيهات و استعارات كلام مجيد، كتاب ارزشمند تلخيص البيان عن مجازات القرآن را تألیف كرده است. سپس در پى همين مقصود در سنت نبوى كتاب المجازات النبويه را نگاشته است. دراين كتاب فقط به جنبه ادبى، بيان اشارات، تنبيهات، كنايات و تشبيهات روايات پرداخته است و در اين احاديث، موضوعات خاصى مورد نظر او نبوده است.
كتاب با روايات مشهور «هذه مكه قد رمتكم بافلاذ كبدها» اين مكه است كه پارههاى ديگر خويش را به سوى شما افكنده است كه در جنگ بدر گفته شده است، شروع مىشود و با روايت مشهور نبوى در رابطه با عظمت حجر الاسود «الحجر يمين الله فمن شاء صاحفه بها، حجر الاسود دست راست خداست. آن كس كه بخواهد به وسيله آن با خدا مصافحه كرده و دست مىدهد»، به پایان آمده است.
مؤلف در اين كتاب 361 روايت يا 375 روايت بنا به شمارش نسخه نمايندگى فرهنگى ایران در دمشق، را مورد دقت و بررسى قرار داده است.